Economische & maatschappelijke impact | Utrecht & Partners

Congressen - Economisch & maatschappelijke impact

Zakelijk toerisme stimuleert de economische groei in Utrecht en de regio. Het zorgt voor extra bestedingen, waardoor hotels, restaurants en culturele instellingen kunnen blijven bestaan. Een groot deel van de bestedingen van zakelijke bezoekers wordt namelijk direct in de host-stad gedaan. In dit hoofdstuk staat de economische waarde van de congressector centraal, inclusief de resultaten van een nieuw bestedingsonderzoek binnen de associatiecongressen.

Economische waarde congressen
De economische waarde van de internationale congressen is een waarde die Convention Bureaus in Nederland doorgaans gebruiken op basis van een gezamenlijke afgesproken berekening ((aantal dagen congres * aantal deelnemers) * bestedingsbedrag = economische waarde). In 2024 is deze economische waarde van de congresmarkt (associaties) uitgekomen op ruim €19,8 miljoen. Deze waarde is gebaseerd op de bestedingcijfers per persoon per congres uit OIT 2014.

Voor 2025 hanteert het Utrecht Convention Bureau het bedrag van €637 per persoon per congresdag uit het recent uitgevoerde Ecorys onderzoek, in opdracht van de Convention Bureaus van Utrecht &Partners, Rotterdam Partners en The Hague & Partners. Meer informatie over dit onderzoek staat op deze pagina onder het kopje Economische impact. Indien we dit bedrag gebruiken dan is de economische waarde van de sector ruim 49,9 miljoen euro in 2025.

Maatschappelijke waarde congressen
Het organiseren van een congres levert een bestemming als Utrecht meer dan alleen economisch profijt. Het is een kans om een positieve, duurzame bijdrage te leveren aan de stad, de regio en de maatschappij. De Convention Bureaus van de grote vier steden willen in samenspraak met NBTC in 2026 de onderzoeksmogelijkheden verkennen rondom het meetbaar maken van de maatschappelijke waarde van congressen.

Economische & maatschappelijke impact

Economische impact

Economische impact

Internationale congresbezoeker

Internationale congressen spelen een belangrijke rol in de economische en maatschappelijke ontwikkeling van steden. Ze versterken het internationale profiel, dragen bij aan kennisuitwisseling en leveren tegelijkertijd een directe economische impuls op voor de stad. Om deze economische impact goed te kunnen onderbouwen, is het essentieel te beschikken over actuele, betrouwbare en toepasbare cijfers.

Tot op heden werd voor het berekenen van de economische impact van congressen veelal gebruikgemaakt van landelijke kengetallen uit het Onderzoek Inkomend Toerisme (NBTC) van 2014. Deze cijfers zijn sterk verouderd en sluiten daardoor onvoldoende aan bij de huidige realiteit van de internationale congresmarkt. De herhaling van het OIT in 2022 bood geen bruikbare actualisatie, onder andere vanwege de COVID-19-context en het ontbreken van een heldere definitie van een gemiddeld zakelijk bezoek. De volgende landelijke actualisatie wordt pas in 2027 verwacht. Tegen deze achtergrond hebben The Hague & Partners, Rotterdam Partners en Utrecht & Partners het initiatief genomen om niet langer te wachten, maar zelf een actueel en representatief bestedingsonderzoek te laten uitvoeren onder internationale congresbezoekers. Dit onderzoek, uitgevoerd door onderzoeksbureau Ecorys (oktober/november 2025), richt zich specifiek op meerdaagse internationale congresbezoekers van associatiecongressen die (mede) dankzij de inzet van de betrokken organisaties in de steden zijn geland.

Resultaten

De gemiddelde besteding per persoon per congresdag bedraagt € 737,04. Het bedrag dat daadwerkelijk neerslaat in de Nederlandse economie is lager omdat een deel van de transportkosten en de uitgaven aan reis en visapapieren niet in Nederland, maar elders wordt besteed. Als hiermee rekening wordt gehouden bedraagt het gemiddelde bestedingsbedrag per congresdag € 637,38, afgerond op €637.
Het blijkt dat van alle uitgaven de congreskosten het grootste aandeel vormen, terwijl transport naar Nederland en accommodatie binnen Nederland samen goed zijn voor bijna de hel van het totaalbedrag.
Tussen de 95% en 98% van de congresbezoekers verblijft daadwerkelijk in de stad waar het congres plaatsvond, wat de directe economische impuls voor de stad benadrukt.
Naast de totale uitgaven van internationale congresbezoekers die neerslaan in de lokale en nationale economie kunnen de effecten ook worden uitgedrukt in het aantal (voltijds)banen dat wordt gecreëerd en in de toegevoegde waarde (grofweg de productiewaarde c.q. omzet minus de waarde van de ingekochte goederen en diensten). Op basis van deze bestedingen wordt geschat dat per 10.000 congresdagen circa 76 FTE aan werkgelegenheid wordt gecreëerd. Hiervan is 52 FTE direct, 21 FTE indirect en 2 FTEe geïnduceerd.
De totale toegevoegde waarde voor de Nederlandse economie per 10.000 congresdagen bedraagt ongeveer € 4,4 miljoen, waarvan € 3,1 miljoen direct en € 1,3 miljoen indirect.

Download hier de infographic met de belangrijkste resultaten van het onderzoek. Het totale onderzoek, met meer achtergondinformatie, is op verzoek op te vragen bij Utrecht Convention Bureau.

Economische impact voor Utrecht
De waarde van de internationale meerdaagse congressen voor 2025 is uitgekomen op een totale economische waarde voor stad en regio van €49.949.558

Gemeente Utrecht: 70.398 congresdeelnemersdagen stad (56 congressen) x € 637,38 = € 44.870.277,24
Regio Utrecht: 7.969 congresdeelnemersdagen regio (20 congressen) x € 637,38 = € 5.079.281,22

Het aantal congresdeelnemersdagen in de regio lijkt laag, maar de congressen in de regio zijn duidelijk kleiner dan in de stad.

Economische & maatschappelijke impact

Maatschappelijke impact

Maatschappelijke impact

De zichtbare economische opbrengsten — hotelovernachtingen, bestedingen van deelnemers en inkomsten voor locaties — vormen slechts het topje van de ijsberg. Onder de oppervlakte ligt de echte waarde: internationale kennisuitwisseling, talentontwikkeling en blijvende impact die steden, regio’s en gemeenschappen duurzaam versterken en op de kaart zetten.

Monique André de la Porte, Accountmanager bij het UCB, ziet die toegenomen aandacht voor maatschappelijke impact ook. Wel blijkt het nog steeds lastig om die impact concreet te kunnen meten. “Een voorbeeld van hoe congressen maatschappelijke waarde kunnen creëren is als er bijvoorbeeld een congres plaatsvindt over een virus dat effect heeft op de gezondheid. Door het organiseren van een voor iedereen toegankelijke lezing of een andere publieksactiviteit, kan de bewustwording over dat virus in de stad en in de regio toenemen. Uiteindelijk zou dit kunnen leiden tot minder ziektegevallen. Hoewel dit een hypothetisch voorbeeld is, illustreert het hoe congressen van waarde kunnen zijn voor de samenleving als geheel. Maar het meten van deze impact blij lastig. Het idee leeft om hier samen met andere steden stappen in te zetten.”

‘Door het organiseren van een voor iedereen toegankelijke lezing of een andere publieksactiviteit, kan de bewustwording over dat virus in de stad en in de regio toenemen’

Voor de nabije toekomst liggen er kansen om de maatschappelijke impact van congressen beter in kaart te brengen door niet alleen in cijfers te denken, maar vooral door concrete voorbeelden te laten zien, verhalen te vertellen en inhoudelijke activiteiten te organiseren voor inwoners. Dat betekent dat je al vroeg, dus al bij het binnenhalen en plannen van een congres, nadenkt over wat zo’n congres kan betekenen voor inwoners en welke lokale partijen daarbij kunnen aansluiten. Er is behoefte aan een gezamenlijke leidraad of toolkit, eventueel regionaal of in G4‑verband, zodat steden kunnen experimenteren, ervaringen kunnen delen, van elkaar kunnen leren en goede voorbeelden kunnen verzamelen.

Terugkerende themaweken in de stad, bijvoorbeeld rondom gezondheid in de breedste zin van het woord, bieden een kans om dit structureler aan te pakken en de maatschappelijke waarde van congressen beter zichtbaar te maken voor zowel inwoners als politiek. In Utrecht biedt bijvoorbeeld de Dutch Health Week daar een goede mogelijkheid voor. Dit draagt bovendien ook weer bij aan de positionering van Utrecht, Heart of Health.

Toekomst meten van maatschappelijke waarde
De Convention Bureaus van de grote vier steden willen in 2026 de onderzoeksmogelijkheden verkennen rondom het meetbaar maken van de maatschappelijke waarde van congressen. In samenspraak met het NBTC en andere marktpartijen wordt er een projectplan geschreven met als doel een eenduidige methodologische aanpak over het meten van impact inclusief een procesomschrijving hoe je dit als organisatie intern en extern met stakeholders kan organiseren.

Waarom is het belangrijk?

Gemeenten die congressen faciliteren hebben niet altijd scherp in beeld welke bijdrage specifieke congressen kunnen leveren aan hun bredere beleidsdoelen en maatschappelijke opgaven.
Bij congresorganisatoren ligt de focus vaak primair op het evenement zelf; het expliciet nastreven van maatschappelijke meerwaarde is niet altijd een uitgangspunt, al bestaat hier doorgaans wel bereidheid toe.
Het is belangrijk dat gemeenten het organiseren en faciliteren van congressen goed kunnen onderbouwen richting inwoners, zodat draagvlak ontstaat en bewoners het congres als waardevol of positief ervaren.
Meer inzicht in de bredere maatschappelijke en economische effecten van zakelijke evenementen kan leiden tot grotere erkenning en ondersteuning van deze sector bij verschillende stakeholders, waaronder overheden.

Economische & maatschappelijke impact

Bestedingen per type zakenreis

Economische & maatschappelijke impact

Verdieping bestedingen binnenlandse zakenreizen

Verdieping bestedingen binnenlandse zakenreizen

Nationale zakelijke bezoeker (meerdaags)

De gemiddelde bestedingen aan een meerdaagse binnenlandse zakenreis voor een individuele zakenreiziger komen uit op €395 per persoon per nacht.
Gemiddelde totale bestedingen zijn €674 (op basis van 1,71 aantal overnachtingen).
De grootste kostenposten zijn het verblijf (42%) en de kosten voor deelname aan een beurs of congres (34%). Het verschil tussen MICE en Individueel is fors en wordt vooral veroorzaakt door deelnamekosten.
Het verschil tussen MICE en Individueel is fors en wordt vooral veroorzaakt door deelnamekosten. MICE zakenreizigers gaven gemiddeld €487 uit aan deelname aan congres, beurs, seminar of opleiding/training. Bij individuele zakenreizigers gaat het om €76. Dit bedrag heeft grotendeels betrekking op opleidingen. Grosso modo komt het erop neer dat het bij MICE gaat om externe, relatief grootschalige evenementen en bij Individueel om interne, relatief kleinschalige evenementen. Los van de deelnamekosten zijn de verschillen in bestedingen tussen MICE- en Individuele reizigers beperkt.
In de provincie Utrecht liggen de gemiddelde bestedingen aan een meerdaagse binnenlandse zakenreis wat hoger dan in andere provincies. De cijfers per provincie worden, onder meer, beïnvloed door het type zakenreis en het type vervoersmiddel dat gebruikt is om erheen te reizen. Zakenreizen naar Utrecht hebben relatief vaak een MICE -karakter, Ook het aantal overnachtingen en het type accommodatie spelen hierbij uiteraard een rol.

Nationale zakelijke bezoeker (eendaags)

De gemiddelde bestedingen aan een eendaagse binnenlandse zakenreis komen uit op een bedrag van €155 per persoon. Voor MICE-zakenreizen wordt meer uitgegeven (€172) dan voor individuele zakenreizen (€119).
De bestedingen per provincie lopen uiteen. In Friesland en Zeeland zijn de bestedingen relatief hoog, in Flevoland en Overijssel relatief laag. Het type zakenreis, het type locatie, maar ook de reisafstand kunnen hierbij een rol spelen.

Het volledige onderzoek onder de Nederlandse zakenreizigers (Continu Zaken Onderzoek 2024) is op te vragen bij Utrecht & Partners via onderzoek@utrechtpartners.nl

Bron teksten: CZO 2024 (NBTC)