De UNWTO (Wereld Toerisme Organisatie) rapporteert dat het internationale toerisme sterk herstelt; in 2024 bereikte het bijna pre-pandemische niveaus (88-90%).

In 2025 reisden er, ondanks inflatie en geopolitieke spanningen, meer dan 1,5 miljard toeristen wereldwijd. Dat is een groei van 4% ten opzichte van 2024 en is 4% hoger dan de aantallen van 2019 in dezelfde periode. Het gaat hierbij om de totale markt; zowel zakelijk- als vrijetijdstoerisme.

Van de aankomsten wereldwijd is grofweg 10% een reis met een zakelijk motief.

 

In 2024 telt Nederland 64 miljoen hotelovernachtingen van zowel binnenlands als buitenlands bezoek. Hiervan was in 2024 ruim 27% een overnachting met een zakelijk motief (17 miljoen overnachtingen). Dit aandeel is aanmerkelijk minder in vergelijking met de periode 2012-2019, waarin het zakelijke aandeel rond de 40% lag. Daar waar de hotelovernachtingen in heel Nederland met een vrijetijdsmotief volledig zijn hersteld (2024 vs 2019: + 41%) zijn de zakelijke overnachtingen nog niet op het niveau van voor de coronapandemie (2024 vs 2019: -17%).

De ontwikkelingen van de laatste 2 jaren met een gemiddelde groei in zakelijke overnachtingen van 3% per jaar, benadrukt dat de zakelijke markt tijd nodig had om de draai te maken van volledig online naar hybride en fysieke bijeenkomsten. Ondanks de initiële vertraging is het optimisme over de toekomst van de meetings- en congresmarkt groot. De vraag naar fysieke bijeenkomsten is sterker dan ooit, gedreven door de behoefte aan menselijke interactie, innovatie en kennisdeling.

Let op: de data van 2025 is nog niet definitief en volgt binnenkort.

Binnen de zakelijke reismarkt is de provincie Utrecht landelijk een van de meest bezochte provincies. Het CBS registreerde in Nederland voor 2024 ruim 17 miljoen zakelijke hotelovernachtingen. Van dit totaal landt 7% (1,16 miljoen) in de provincie Utrecht waarmee de regio op de gedeelde 4e plek staat. Noord-Holland telt de meeste zakelijke hotelovernachtingen (37%, 6,43 miljoen) gevolgd door Zuid-Holland (16%, 2,81 miljoen) en Noord-Brabant (11%, 1,94 miljoen). Dat Noord-Holland een uitschieter is ten aanzien van de andere provincies komt voornamelijk door de sterke positie van Amsterdam (3,73 miljoen).

Bij de vergelijking tussen overnachtingen met een zakelijk of vrijetijdsmotief valt op dat de provincie Utrecht bovengemiddeld veel zakelijke reizigers ontvangt. In 2024 was dit 42% van de totale overnachtingen in de provincie. Daarmee voert Utrecht de ranglijst aan, samen met Noord-Brabant. Het gemiddelde zakelijke aandeel in Nederland lag in 2024 op 27% van alle hotelovernachtingen.

Let op: de data van 2025 is nog niet definitief en volgt binnenkort.

Regio (provincie Utrecht minus gemeente Utrecht) 

Om meer verdiepend inzicht te krijgen in de regionale hotelovernachtingen in de provincie Utrecht is de volgende berekening gemaakt: cijfers van de provincie Utrecht MINUS de cijfers van de gemeente Utrecht. We noemen dit regio Utrecht.

Voor de regio Utrecht is te zien dat ook hier de coronapandemie een stempel heeft gedrukt op het aantal hotelovernachtingen voor de zakelijke markt. In de provincie Utrecht zijn in 2024 de aantallen met ruim 1,1 miljoen zakelijke overnachtingen 10% onder het niveau van 2019. Dit is relatief minder dan de landelijke daling van 17%. De regio Utrecht (exclusief de gemeente Utrecht) had in 2024 850.000 zakelijke overnachtingen. Elk jaar is dit ruim het dubbele aantal dan wat de gemeente Utrecht telt. Het aandeel zakelijke hotelovernachtingen is voor de
regio Utrecht de afgelopen drie jaar rond de 51%. Kortom: de toeristische sector in de regio is sterk afhankelijk van het zakelijk bezoek.

In 2024 hadden de Utrechtse hotels bijna 1,1 miljoen overnachtingen, zakelijk en vrijetijd gecombineerd. Dit zijn 12% minder overnachtingen dan in 2023. Desondanks is er sprake van herstel na de pandemie met 44% meer overnachtingen dan in 2019.  De verklaring voor de daling in 2024 heeft vooral te maken met de zakelijke markt die in Utrecht stad nog niet volledig is hersteld.

In de periode 2022-2024 waren er in de gemeente Utrecht gemiddeld 360.000 zakelijke overnachtingen per jaar. De afgelopen jaren laten wel een dalende lijn zien: van 400.000 zakelijke overnachtingen in 2022 naar 310.000 in 2024.

Het aandeel van de zakelijke gasten binnen het totale aantal overnachtingen is volgens het CBS 29% en volgens Visitor Data 41%/42%. De cijfers van Visitor Data verschillen met die van het CBS door een andere berekenmethode (VD geeft ook cijfers op basis van kamernachten).

Let op: de CBS data van 2025 is nog niet definitief en volgt binnenkort.

De kamerbezettingsgraad lag in 2025 gemiddeld op 75% voor de deelnemende Utrechtse hotels. Dit is vergelijkbaar met 2024, waarbij april/mei en augustus/oktober de hotels een hogere bezetting kenden dan vorig jaar. De gemiddelde bezetting komt daardoor uit op 75%. De eerste 4 maanden van 2026 zien er door o.a. de BTW stijging en hogere toeristenbelasting er minder florissant uit met een gemiddelde van 64%.

• Het luxe segment heeft verhoudingsgewijs de hoogste kamerbezetting (rond de 77% in 2025). Het middensegment volgt met 75%, terwijl het budgetsegment in de loop der jaren in bezetting groeit van 52% in 2022 (deels nog Corona) naar 59% in 2025.
• De weekenden zijn beter bezet (78%) dan door de week (71%), hoewel het verschil door de jaren heen minder lijkt te worden

Belangrijkste vooruitzichten voor totaal Nederland, gebaseerd op de Forecast 2035 opgesteld door NBTC en CELTH.

• 12 miljoen meer verblijfsgasten in 2035
  In 2035 verwachten we in Nederland in totaal 61 miljoen verblijfsgasten. Ten opzichte van 2023 is dit een groei van 12 miljoen gasten, ofwel 24 procent. Gemiddeld gaat het om een groei van 1 miljoen gasten per jaar.
• Internationaal bezoek zwakt af
  Het aantal internationale aankomsten in 2035 wordt geschat op 28 miljoen (+39% t.o.v. 2023). Dit ligt onder de verwachting van Perspectief 2030. Het groeipad zwakt de komende jaren af voor de meeste landen.
• Azië blijft sterke groeimarkt
  De verhoudingen in intercontinentale aankomsten veranderen nu Azië Noord- en Zuid-Amerika nadert in aantallen verblijfsgasten.
• Vakantie in eigen land populair
  Het aantal verblijfsgasten uit eigen land groeit met 13 procent naar 33 miljoen. Deze groei is sterker dan werd verwacht in Perspectief 2030.
• Spaanse markt komt op
  Spanje is de sterkst opkomende herkomstmarkt met een verdubbeling van het aantal verblijfsgasten in ons land.

Nederland
Nederland telt in 2035 naar verwachting 61 miljoen verblijfsgasten. Dit zijn 12 miljoen meer gasten dan in 2023 (+24%): gemiddeld 1 miljoen meer per jaar.

Binnenlandse gasten
Het aantal gasten uit eigen land stijgt naar verwachting met 13 procent, van 29 miljoen in 2023 naar 33 miljoen in 2035. De verwachting is dat het binnenlands verblijfstoerisme tot aan 2035 geleidelijk doorgroeit met een gemiddelde van 1 procent per jaar (2012-2019: 3%). Dit loopt redelijk in de pas met de verwachte economische groei tot aan 2028 (bron: CPB) en volgt het beeld van de Vakantie Sentiment Monitor (bron: NBTC). Deze liet in recente jaren onder Nederlanders al een vrij stabiele intentie zien om op vakantie te gaan in eigen land. Het imago van vakantie in eigen land is intussen verder verbeterd. Hiernaast kiezen Nederlanders bij extreme weerscondities in het buitenland vaker voor een vakantie in eigen land.

Internationale gasten
Het aantal internationale gasten in 2035 wordt geschat op 28 miljoen. Vergeleken met 2023 is dit een stijging van 39 procent. Tegelijkertijd is hier sprake van een bijstelling naar beneden. In Perspectief 2030 werden voor 2030 ten minste 29 miljoen verblijfsgasten verwacht. In de nieuwe prognose worden voor 2030 25 miljoen verblijfsgasten verwacht.

Provincie Utrecht
Voor de provincie Utrecht komt de verwachte groei uit op 25%. Dat is de sterkste groei van alle provincies, na Noord- en Zuid-Holland. In absolute zin is de provincie Utrecht met ruim 2,6 miljoen verwachte verblijfsgasten een kleinere speler (8e positie in volume).

Het binnenlandse bezoek stijgt voor de provincie met 21% naar bijna 1,9 miljoen, terwijl het inkomende bezoek uit het buitenland naar verwachting harder gaat groeien met 36% naar 750.000. Dat zijn bijna 200.000 gasten meer dan in 2023.

Per land
Met name voor Duitsland is het verwachte groeipad het meest gematigd: 12% groei van 146.000 gasten naar 164.000.

Italië en het Verenigd Koninkrijk volgen met 17% (van 18.000 naar 23.000 gasten) en 22% groei (van 54.000 naar 66.00 gasten).

België en Frankrijk groeien met respectievelijk met 41% en 45%. Voor België is dat een verwachte toename van 37.000 gasten naar 127.000. Voor Frankrijk is het een absolute toename van 15.000 gasten naar 48.000 gasten in 2035.

Grootste groeier, evenals in de rest van Nederland, is Spanje. Met 103% groei is de verwachting dat er in 2035 bijna 55.000 verblijfgasten zijn. Dat zijn er 28.000 meer dan in 2023.

Bron: NBTC / CELTH